Ulga rehabilitacyjna
Jeżeli jesteś osobą niepełnosprawną lub utrzymujesz osobę niepełnosprawną, sprawdź, czy poniesione przez Ciebie koszty na cele rehabilitacyjne oraz wydatki powiązane z ułatwieniem wykonywania czynności życiowych uprawniają do ulgi w podatku dochodowym od osób fizycznych. Jeżeli tak, to możesz je rozliczyć przy wypełnianiu PIT.
Ważne!
Każda ulga podatkowa to przywilej, z którego będziesz mógł skorzystać tylko wtedy, gdy spełnisz wszystkie warunki. Urząd skarbowy ma prawo sprawdzić prawidłowość dokonanych odliczeń.
Wyjaśnienie najważniejszych pojęć
Osoba niepełnosprawna — to osoba, która dysponuje jednym z poniższych:
- decyzję przyznającą rentę z tytułu częściowej lub całkowitej niezdolności do pracy, rentę socjalną, rentę szkoleniową
- orzeczenie o niepełnosprawności osoby, która nie ukończyła 16. roku życia, wydane na podstawie odrębnych przepisów
- decyzję o niepełnosprawności, wydane przez właściwy organ na bazie przepisów obowiązujących do 31 sierpnia 1997 r.
- orzeczenie o zakwalifikowaniu przez organy orzekające do jednego z trzech stopni niepełnosprawności
Osoba niepełnosprawna zaliczona do II grupy inwalidzkiej — to osoba, w stosunku do której orzeczono umiarkowany stopień niepełnosprawności albo całkowitą niezdatność do pracy.
Osoba niepełnosprawna zaliczona do I grupy inwalidzkiej — to osoba, w stosunku do której orzeczono niezdolność do samodzielnej egzystencji oraz całkowitą niezdolność do pracy albo znaczny stopień niepełnosprawności.
Osoba niepełnosprawna pozostająca na utrzymaniu podatnika — to rodzice współmałżonka, dzieci własne, rodzeństwo, pasierbowie, współmałżonek, synowe, zięciowie, dzieci obce przyjęte na wychowanie, dzieci przysposobione, ojczym, macocha, rodzice, jeżeli pozostają na utrzymaniu podatnika, są osobami niepełnosprawnymi, a ich dochody nie przekraczają w roku podatkowym kwoty 9120 zł.
Poniesione koszty uprawniające do odliczeń
Nie każdy poniesiony koszt dotyczący osoby niepełnosprawnej uprawnia do potrąceń w ramach ulgi rehabilitacyjnej. Potrąceniu podlegają wyłącznie te wydatki poniesione przez osobę niepełnosprawną lub podatnika mającego na utrzymaniu osobę niepełnosprawną, które zostały przytoczone w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych, jako wydatki związane z ułatwieniem wykonywania czynności życiowych oraz wydatki na cele rehabilitacyjne.
Koszty uprawniające do ulgi rehabilitacyjnej dzielą się na:
- koszty nielimitowane (odliczeniu podlega cała wydatkowana kwota)
- koszty limitowane (sumę przysługującego potrącenia oblicza się z uwzględnieniem "górnego" lub "dolnego" limitu kwotowego)
Wydatki ograniczone limitami — należą do nich wydatki poniesione na:
- koszty utrzymania przez osoby niewidome zaliczone do I lub II grupy inwalidztwa psa przewodnika - maksymalna kwota odliczenia w roku podatkowym wynosi 2280 zł
- używanie auta osobowego stanowiącego współwłasność lub własność podatnika mającego na utrzymaniu osobę niepełnosprawną zaliczoną do II lub I grupy inwalidztwa albo dzieci niepełnosprawne, które nie ukończyły 16-tego roku życia lub osoby niepełnosprawnej zaliczonej do I lub II grupy inwalidztwa, na potrzeby powiązane z koniecznym przewozem na niezbędne zabiegi leczniczo-rehabilitacyjne - maksymalna kwota potrącenia w roku fiskalnym wynosi 2280 zł
- opłacenie przewodników osób z niepełnosprawnością narządu ruchu zaliczonych do I grupy inwalidztwa oraz osób niewidomych zaliczonych do II lub I grupy inwalidztwa – maksymalna kwota ulgi w roku podatkowym wynosi 2280 zł
- leki, jeśli lekarz specjalista orzeknie, że osoba niepełnosprawna powinna stosować określone leki stale lub czasowo. W tym przypadku odliczeniu ulegają wydatki w wartości będącej różnicą pomiędzy wydatkami rzeczywiście poniesionymi w danym miesiącu a kwotą 100 zł
Koszty nielimitowane — należą do nich wydatki poniesione na:
- odpłatny, konieczny przewóz na niezbędne zabiegi leczniczo-rehabilitacyjne:
- osoby niepełnosprawnej zaliczonej do I lub II grupy inwalidztwa oraz dzieci niepełnosprawnych do lat 16, również innymi niż karetka środkami transportu sanitarnego
- osoby niepełnosprawnej - karetką transportu sanitarnego
- kolonie i obozy dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnej oraz dzieci osób niepełnosprawnych, które nie skończyły 25-tego roku życia
- opłacenie tłumacza języka migowego
- odpłatne przewozy środkami przewozu publicznego powiązane z pobytem:
- zakup materiałów, wydawnictw, pomocy szkoleniowych, odpowiednio do potrzeb wynikających z niepełnosprawności
- opiekę pielęgniarską w domu nad osobą niepełnosprawną w okresie długotrwałej choroby uniemożliwiającej poruszanie się oraz usługi opiekuńcze świadczone dla osób niepełnosprawnych zaliczonych do I grupy inwalidztwa
- odpłatny pobyt na turnusie rehabilitacyjnym
- adaptację i wyposażenie mieszkań oraz budynków mieszkalnych, stosownie do potrzeb wynikających z niepełnosprawności
- naprawę i zakup indywidualnego sprzętu, narzędzi technicznych, urządzeń niezbędnych w rehabilitacji oraz ułatwiających wypełnianie czynności życiowych, odpowiednio do potrzeb wynikających z niepełnosprawności, z wyjątkiem sprzętu gospodarstwa domowego
- adaptacja pojazdów mechanicznych do potrzeb wynikających z niepełnosprawności
- zakładach opiekuńczo-leczniczych, pobyt w zakładzie rehabilitacji leczniczej, odpłatność za zabiegi rehabilitacyjne, zakładach pielęgnacyjno-opiekuńczych, odpłatny pobyt na leczeniu w zakładzie lecznictwa uzdrowiskowego
Bardzo ważne!
Wyżej wymieniony katalog wydatków (zarówno nielimitowanych jak i limitowanych) ma charakter zamknięty. Znaczy to, że odliczeniu ulegają tylko te wydatki, które zostały w nim wyszczególnione.
W rezultacie nie możesz odliczyć kosztów połączonych np. z opłaceniem wizyty lekarskiej lub dojazdem osobistym samochodem na badania lekarskie.
Potrąceniu nie podlegają też wydatki (chociażby podane w katalogu), które w pełni zostały sfinansowane ze środków Narodowego Funduszu Zdrowia, zakładowego funduszu świadczeń socjalnych, zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych, Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych albo w całości zostały oddane osobie w jakiejkolwiek postaci.
Dokumentowanie wydatków dających prawo do odliczeń
Wartość wydatków ustala się na bazie dokumentów stwierdzających ich poniesienie. Może to być dowód wpłaty na poczcie, rachunek, faktura, potwierdzenie przelewu bankowego, o ile wynika z nich kiedy, za co, ile, kto zapłacił.
Wyłącznie w wypadku wydatków limitowanych związanych z:
- sfinansowaniem przewodników osób z niepełnosprawnością narządu ruchu zaliczonych do I grupy inwalidztwa oraz osób niewidomych zaliczonych do II lub I grupy inwalidztwa
- utrzymaniem psa przewodnika przez osoby niewidome zaliczone do II lub I grupy inwalidztwa
- używaniem auta osobowego w związku z potrzebnym transportem na niezbędne zabiegi leczniczo-rehabilitacyjne osoby niepełnosprawnej zaliczonej do II lub I grupy inwalidztwa albo niepełnosprawnego dziecka, które nie ukończyło 16-tego roku życia
Pamiętaj!
Brak ustawowego warunku dokumentowania wysokości określonych kosztów fakturą, rachunkiem lub innym dowodem nie pozbawia urzędu skarbowego prawa do zwrócenia się do osoby, która wykorzystała odliczenie, o wykazanie, że wypełnia wszelkie warunki do zastosowania ulgi oraz że dany wydatek został przez nią rzeczywiście poniesiony. Organ podatkowy dokonuje tego w ramach czynności sprawdzających lub w toku prowadzonego postępowania podatkowego.
Jeśli zastosowałeś odliczenie, a po złożeniu PIT-a rocznego zorientujesz się, że nie posiadasz dokumentów potwierdzających prawo do potrącenia podatkowego, powinieneś jak najszybciej przesłać korektę PIT-a rocznego.
Jaką sumę możesz potrącić?
W przypadku wydatków:
- w części opłaconych (dofinansowanych) ze środków zakładowego funduszu świadczeń socjalnych, Narodowego Funduszu Zdrowia, Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych oraz wydatków oddanych podatnikowi w dowolnej formie - potrącasz różnicę pomiędzy wydatkami faktycznie poniesionymi, a sumą zwróconą w dowolnej formie lub sfinansowaną (dofinansowaną) z tych funduszy (środków)
- nielimitowanych - odliczasz kwotę faktycznie poniesioną
- na leki - potrącasz różnicę pomiędzy wydatkami rzeczywiście poniesionymi w danym miesiącu, a kwotą 100 zł
- ograniczonych "górnym" limitem kwotowym - potrącasz kwotę rzeczywiście poniesioną, nie wyższą niż limit wskazany w ustawie
Procedura dokonywania potrąceń
Potrącenia możesz dokonać:
- od dochodu podlegającego opodatkowaniu na zasadach ogólnych przy zastosowaniu skali podatkowej
- od przychodu podlegającego opodatkowaniu ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych
Bardzo ważne!
Kwota należnego odliczenia, w części w której nie miała pokrycia w Twych dochodach (przychodach) w danym roku fiskalnym, nie podlega odliczeniu w następnych latach.
Odpowiednio do postanowień ustawy - Ordynacja podatkowa, organ podatkowy, na wniosek podatnika, może, w związku z poniesionymi wydatkami dającymi prawo do odliczenia rehabilitacyjnego:
- zredukować pobór zaliczek na podatek, o ile podatnik dowiedzie, że zaliczki wyliczone wedle zasad określonych w ustawach podatkowych byłyby zbyt wysokie w stosunku do podatku należnego od dochodu przewidywanego na dany rok fiskalny
- zwolnić płatnika z obowiązku potrącenia podatku, jeśli podatnik uprawdopodobni, iż potrącony podatek byłby niewspółmiernie duży w stosunku do podatku należnego za rok podatkowy lub inny okres rozliczeniowy
